Sven Stevenson

Sven Stevenson - Landelijk Voorzitter Jonge Socialisten in de PvdA [ ]

Verkeersboetes hebben een maatschappelijk nut door het afschrikwekkende effect dat van een boete uitgaat. Wie in het verkeer in de verleiding komt om een overtreding te begaan, wordt immers geconfronteerd met het risico op een boete.

De prikkel die iemand voelt om zich aan de regels te houden heeft echter ook te maken met de ‘pijn’ van de boete. Voor de één is een boete van, zeg 200 euro, een weekinkomen, voor de andere een habbekrats. Het afschrikwekkende effect wordt dan ook niet door iedereen gelijk ervaren. Ik pleit voor een beter alternatief. Het inkomensafhankelijk maken van verkeersboetes biedt een oplossing doordat de boete wordt bepaald in het perspectief van de financiële positie van de overtreder.

Finland heeft al enkele decennia ervaring met een dergelijk systeem. Voor snelheidsovertredingen vanaf 20 km/h geldt dat de boete een percentage is van het meest recente maandelijkse inkomen. Verkeersboetes worden dan ook aangeduid in termen van ‘dagen inkomen’. Het leereffect van een boete is op deze manier voor iedere weggebruiker hetzelfde. Dit is een sociaal en eerlijk beleid dat de verkeersveiligheid ten goede komt.

Bovendien leert de juridische praktijk dat het in Nederland al gebruikelijk is dat rechters bij een veroordeling rekening houden met de persoonlijke omstandigheden. Dit feit geeft des te meer legitimiteit om de persoonlijke omstandigheden ook mee te wegen in de financiële afhandeling van een verkeersovertreding.

De maatschappij heeft er belang bij om te voorkomen dat weggebruikers laks met verkeersregels omgaan. Verkeersboetes hebben niet de rol van schadevergoeding, wél die van gedragsbeïnvloeding. Inkomsafhankelijkheid optimaliseert deze rol. Pas dan heeft een verkeersboete voor iedereen hetzelfde afschrikwekkende effect.

Dit artikel verscheen in NRC Handelsblad, 11 oktober 2008, Opinie & Debat